Pan Lodowego Ogrodu. Jarosław Grzędowicz

034-pan-lodowego-ogrodu-iPrzez wiele lat byłam na bakier w fantastyką, zwłaszcza polską. Nie znałam w zasadzie nikogo, poza Sapkowskim. Przeczytałam sagę o Wiedźminie kilkanaście lat temu i od tamtej pory nic – na całą resztę polskich pisarzy fantastycznych zamknęłam oczy. Skupiałam się na innych gatunkach, innych autorach.

Wraz z postanowieniem o nadrabianiu czytelniczych zaległości, za poleceniem mojego brata, postanowiłam sięgnąć po Pana Lodowego Ogrodu. W zasadzie starałam się nie mieć żadnych wymagań czy oczekiwań, zaczęłam czytać z nastawieniem, że odłożę, jeśli nie przypadnie mi do gustu. Dzisiaj z pełną odpowiedzialnością mogę powiedzieć, że Jarosław Grzędowicz napisał rewelacyjną powieść fantasy, jedną z tych, które z radością stawiam na półce ku radości z posiadania i dla potomności.

Uwaga! Dalsza część wpisu może zdradzać elementy fabuły powieści.

Pan Lodowego Ogrodu to napisana z rozmachem czterotomowa seria fantasy, której akcja toczy się na Midgaardzie, odległej planecie bliźniaczo podobnej do Ziemi, choć znajdującej się daleko w tyle, jeśli chodzi o rozwój cywilizacji. Jej mieszkańcy żyją w rzeczywistości przypominającej nasze średniowiecze, a postęp technologiczny to zdecydowanie nieznane im pojęcie. Co więcej z jakiegoś powodu na powierzchni planety szwankuje wszystko, co elektryczne. Głównego bohatera, Vuko Drakkainena, poznajemy w chwili, kiedy wyposażony w najnowocześniejsze zdobycze cywilizacyjne, wyszkolony i niemal zaprogramowany do odpowiedniego działania, a także fizycznie upodobniony do mieszkańców obcej planety, zostaje wysłany na Midgaard w akcji ratunkowej. Grupa ziemskich naukowców przestała bowiem dawać znaki życia, a Vuko ma zbadać sytuację i sprowadzić uczonych do domu.
Wszystko się jednak komplikuje, gdy okazuje się, że poszukiwani naukowcy jakby rozpłynęli się w powietrzu, a na planecie dzieją się niecodzienne rzeczy: w ruinach stacji badawczej Vuka atakuje niesamowicie szybki i silny stwór, tajemnicza mgła budzi do życia prawdziwe koszmary, a rzeczywistość Midgaardu okazuje się niesamowicie plastyczna. Tylko od niego samego zależy, jak tę cechę postanowi wykorzystać.

034-pan-lodowego-ogrodu-iiRównolegle z opowieścią Vuka, swoją historię opowiada Filar, syn Oszczepnika, spadkobierca Tygrysiego Tronu, syn władcy rozległego wschodniego cesarstwa. Młody książę staje się świadkiem powrotu dawnej wiary w Podziemną Matkę, wiary niebezpiecznej, bo podważającej fundamenty istnienia cesarstwa. Społeczne niepokoje oraz fanatyzm wyznawców Podziemnej Matki wzmaga panująca w kraju susza i głód, a te szybko doprowadzają do przewrotu i obalenia władzy cesarza. Kiedy jego rodzina zostaje wymordowana, Filar wraz z wiernym towarzyszem ucieka ze stolicy wiedziony enigmatyczną przepowiednią. Na jego barkach ciąży odpowiedzialność za przywrócenie ojczyzny dla swego ludu.

Pan Lodowego Ogrodu to efekt dobrego warsztatu i kunsztu literackiego autora. Świat, który stworzył jest kompletny i ustanowiony na solidnych podwalinach. Bohaterowie, także drugoplanowi, są dopracowani, wzbudzają cały szereg emocji. Ale przede wszystkim to naprawdę świetnie napisana powieść, którą czyta się z zapartym tchem od pierwszych od ostatnich stron. Dwutorowa narracja i dwa główne wątki Pana Lodowego Ogrodu doskonale się uzupełniają, ukazując złożoność wykreowanego przez Grzędowicza świata. W scenach, w których Vuko aktywuje Cyfral – pasożytniczy grzyb działający jak sterujący jego ciałem superkomputer – pojawia się z kolei narracja trzecioosobowa, dynamiczna i intensyfikująca sposób prowadzenia powieści.

034-pan-lodowego-ogrodu-iiiWątek Filara to w ogóle mistrzostwo – zwłaszcza część, w której opowiada o swoim dzieciństwie i wychowaniu, naukach, jakie miał odebrać, jako przyszły władca. To postać wyjątkowa, zupełnie inna od nastawionego na czyny, niezmordowanego Vuka – ale Vuko jest super-żołnierzem wysłanym na nielegalną misję ratunkową, ma zadanie do wykonania, rozkazy do spełnienia, ludzi do ewakuowania – a to wszystko musi zrobić nie ingerując zbytnio w świat, w jaki go wystrzelono. Vuko jest cyniczny i nieco zgorzkniały, choć bardzo nie chce, zdaje się, że będzie musiał uratować ten obcy świat i jego mieszkańców. Tymczasem Filar to idealista, myśliciel, pozbawiony swojego atrybutu niedoszły władca. Polegający na wiernych towarzyszach, podobnie jak Vuko musi działać z ukrycia, jednak z zupełnie innych powodów. A jednak jego odwaga i determinacja, by uwolnić uciskanych rodaków, jego spokój i spryt są godne podziwu nie mniej, niż perwersyjna waleczność napędzanego hiperadrenaliną Drakkainena.

034-pan-lodowego-ogrodu-ivPrzy Panu Lodowego Ogrodu nie sposób się nudzić. Liczne, niespodziewane zwroty akcji, brawurowe i dynamiczne sceny walki, rewelacyjne opisy Midgaardu i jego ludu, fauny i flory, dopracowane tło i kultura świata, wyraziści bohaterowie i mocne czarne charaktery, czynią tę książkę pełnokrwistą fantastyką. Grzędowicz rozprawia się bezlitośnie z ludźmi, porównując naszą pokrętną moralność z prostym i czystym systemem wartości  Midgaardczyków. Podejmuje temat władzy i fanatyzmu, które zdają się ze sobą nierozerwalnie łączyć – antagoniści Pana Lodowego Ogrodu, choć są geniuszami, wykazują się jednocześnie wielką umysłową ciasnotą i egoizmem. Przygląda się  prawom wedle których rodzą się i ewoluują cywilizacje, a potem umierają i ulegają odrodzeniu w punkcie zero. Grzędowicz odważnie czerpie z wielu kultur – mamy tu cywilizacje Wschodu, Północy, elementy mitologii tychże, ale także odniesienia do europejskiej sztuki, w tym przede wszystkim malarstwa Boscha.

Rewelacyjna książka, którą polecam każdemu miłośnikowi fantastyki, także tym bardziej okazjonalnym (jak ja) i popuszczania cugli wyobraźni – tu przyda się jej naprawdę sporo swobody, żeby nadążyć za nieokiełznaną fantazją autora. Pana Lodowego Ogrodu bez wahania umieszczam na swojej osobistej liście najlepszych książek, jakie miałam przyjemność czytać.


I.  Fabuła                        5 pkt.
II. Bohaterowie             5 pkt.
III. Narracja i język        5 pkt.
IV. Emocje                      5 pkt.
V. Kreacja świata           5 pkt.

Ocena: 10/10

Advertisements

Skomentuj

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s